Wat betekent ontbrekende informatie bij cv-screening?
Ontbrekende informatie betekent dat het beschikbare materiaal de vaardigheid die je beoordeelt niet aantoont. Het bewijst niet dat de kandidaat die vaardigheid mist. Een cv is een selectieve samenvatting, een motivatiebrief heeft beperkte ruimte en een antwoord in het sollicitatieformulier gaat alleen over de gestelde vraag.
Dat betekent niet dat elke kandidaat over wie je twijfelt door moet naar de volgende ronde. Het betekent wel dat je de onzekerheid precies benoemt. “Niet aangetoond” zegt iets over het ingediende materiaal. “Voldoet niet aan de eis” is een conclusie waarvoor een vastgesteld criterium en voldoende onderbouwing nodig zijn.
De artikelen 13 en 14 van de AI-verordening gaan over transparantie over de mogelijkheden en beperkingen van AI-systemen met een hoog risico en over doeltreffend menselijk toezicht. Ze schrijven dit model met vier categorieën niet voor. Het model is een eigen werkwijze van Skilltage die beoordelaars helpt onzekerheid te duiden zonder van een ontbrekend signaal een negatief feit te maken.
Welke categorieën moet je uit elkaar houden?
Werk met vier categorieën, omdat elke categorie om een andere actie van de beoordelaar vraagt:
| Categorie | Wat de beoordelaar ziet | Verantwoorde interpretatie | Volgende stap |
|---|---|---|---|
| Onderbouwd | De bron bevat relevante, geloofwaardige onderbouwing voor het criterium | Het materiaal onderbouwt de vaardigheid in de getoonde mate | Leg de bron vast en ga verder |
| Niet aangetoond | De bron gaat niet in op het criterium, of het detail is te vaag | Op basis van het materiaal is de vaardigheid onbekend | Bekijk andere bronnen of vraag door als het criterium belangrijk is |
| Tegenstrijdig | Een bron is duidelijk in strijd met het criterium of met een andere bron | Er is een echt conflict, niet alleen stilte | Laat beide kanten zien en laat een mens het conflict beoordelen |
| Analyse mislukt | Een document was niet beschikbaar, onleesbaar of niet betrouwbaar verwerkt | Het systeem kan de bron niet beoordelen | Probeer opnieuw, bekijk handmatig of vraag een bruikbaar document op |
“Niet aangetoond” en “analyse mislukt” gaan over de kwaliteit van de informatie. “Tegenstrijdig” gaat over informatie die elkaar tegenspreekt. Geen van deze categorieën mag ongemerkt een automatische afwijzing worden.
Hoe zie je de categorieën terug in de sollicitatie?
Dezelfde eis kan per bron in een andere categorie vallen:
- Cv: een certificaat staat er niet in. Dat is niet aangetoond, tenzij een andere bron bevestigt dat de kandidaat het niet heeft.
- Motivatiebrief: de kandidaat schrijft een team te hebben geleid, terwijl het cv alleen functies zonder leidinggevende taken beschrijft. Dat is tegenstrijdig en vraagt om verduidelijking.
- Antwoord in het sollicitatieformulier: de kandidaat geeft een concreet voorbeeld van werken met de vereiste apparatuur. Dat kan de eis onderbouwen, ook als het cv kort is.
- Onleesbaar document: een gescande bijlage kan niet worden gelezen. Dat is een analysefout, geen informatie over de kandidaat.
De ICO-audit van AI-tools in recruitment legt de nadruk op juistheid van gegevens, dataminimalisatie, transparantie en betekenisvolle menselijke betrokkenheid. Daar kun je makkelijker naar handelen als beoordelaars kunnen zien welke bron er is, wat erin staat en waar de onzekerheid zit.
Wanneer bekijk je de bron, vraag je door of markeer je een eis als niet voldaan?
Bekijk eerst de bron als de onderbouwing zwak of verrassend is, of door software is samengevat. Vraag door als de eis belangrijk is en een kort, feitelijk antwoord de onduidelijkheid kan wegnemen. Ga verder zonder door te vragen als het ontbrekende detail alleen een wens is of later met minder moeite voor de kandidaat kan worden beoordeeld.
Markeer een harde eis alleen als niet voldaan wanneer alle drie de voorwaarden gelden:
- de eis is goedgekeurd voordat de kandidaat werd beoordeeld;
- vooraf is vastgelegd welke onderbouwing nodig is, en die is proportioneel;
- de beschikbare bron bevestigt dat de kandidaat niet aan de eis voldoet, of een noodzakelijke verduidelijking heeft tot die conclusie geleid.
Als de functie echt een geldig certificaat vereist en de kandidaat bevestigt dat niet te hebben, is mogelijk niet aan de eis voldaan. Staat het certificaat alleen niet in het cv, dan is het nog steeds niet aangetoond.
Hoe ziet dat er in de praktijk uit?
Neem de eis: “Kan na het inwerken op locatie zelfstandig werken met een vijfassige CNC-machine.”
| Kandidaatmateriaal | Categorie | Reden | Passende vervolgstap |
|---|---|---|---|
| Cv noemt het instellen en bedienen van vijfassige machines in twee recente functies | Onderbouwd | Directe, functiegerelateerde onderbouwing | Leg de fragmenten vast en ga verder |
| Cv zegt alleen “CNC-operator”, zonder machinetype of verantwoordelijkheid | Niet aangetoond | De omschrijving toont geen zelfstandig vijfassig werk aan | Stel één feitelijke vraag of controleer een andere bron |
| Cv noemt alleen drieassige machines; antwoord noemt eerste operator op vijfassige machines | Tegenstrijdig | De bronnen spreken elkaar tegen over relevante ervaring | Vraag de kandidaat naar de omvang en de periodes |
| Het geüploade cv kan niet worden verwerkt en is niet beschikbaar voor de beoordelaar | Analyse mislukt | Er is geen betrouwbare bron om te beoordelen | Haal het document opnieuw op of beoordeel het handmatig |
Het model kent geen vaardigheid toe waar die niet is aangetoond. Het voorkomt dat je “onbekend” vervangt door een verzonnen negatief feit.
Wat controleer je voordat je actie onderneemt?
Gebruik deze checklist bij elke belangrijke onduidelijkheid:
- Is het criterium goedgekeurd, functiegerelateerd en duidelijk genoeg om te beoordelen?
- In welke bron verwachtten we de onderbouwing?
- Ontbreekt de informatie, is ze zwak of tegenstrijdig, of is ze niet beschikbaar door een analysefout?
- Kan ik de oorspronkelijke bron achter de beoordeling bekijken?
- Neemt één korte vraag een belangrijke onzekerheid weg?
- Hanteer ik voor elke kandidaat voor deze functie dezelfde verwachting?
- Als ik een harde eis als niet voldaan markeer, welke bron ondersteunt die conclusie?
- Is de uiteindelijke beslissing om door te gaan of af te wijzen een bewuste handeling van een mens?
Skilltage-advies: laat de beoordelaar onderbouwing, redenering en ontbrekende informatie per eis zien, en houd de gekozen status van de kandidaat onder menselijke controle. De huidige beoordelingsweergave van Skilltage gebruikt de labels “Voldaan”, “Gedeeltelijk” en “Niet voldaan”; de vier categorieën hierboven zijn een werkmodel voor beoordelaars, geen bewering dat het product vier bijbehorende statussen toont.
Wat zijn de beperkingen en wie is verantwoordelijk?
Ontbrekende informatie kan er nog steeds toe doen. Bij een gereguleerde, veiligheidskritische of echt onmisbare eis mag een recruiter bewijs verlangen voordat een kandidaat doorgaat. Het principe is niet “neem aan dat de kandidaat het kan”, maar “beweer niet zonder onderbouwing dat de kandidaat het niet kan”.
Dit model bepaalt niet of een wervingsproces rechtmatig, eerlijk of passend is. Ook menselijke beoordeling kan inconsistent zijn, en een goed gedocumenteerde beslissing kan nog steeds op een slecht criterium rusten. Organisaties blijven verantwoordelijk voor hun criteria, informatieverzoeken, doeltreffende aanpassingen, beslissingen en communicatie met kandidaten.
Leg eerst vooraf vast wat als onderbouwing telt en gebruik daarna de grenzen voor AI-screening onder menselijke controle wanneer software helpt het materiaal te ordenen.
Volgende stap
Neem één huidig screeningscriterium en schrijf er vier voorbeelden naast: onderbouwd, niet aangetoond, tegenstrijdig en analyse mislukt. Zijn beoordelaars het niet eens over het verschil, verduidelijk dan het criterium en de verwachte onderbouwing voordat je meer kandidaten beoordeelt.